Półrocznik Językoznawczy Tertium https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK <p>lPismo wydawane przez <a href="https://tertium.edu.pl/">Krakowskie Towarzystwo Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej „Tertium".</a></p> <p>Czasopismo <em>Półrocznik Językoznawczy Tertium</em> zostało powołane do życia w dniu 17 marca 2016 roku na zebraniu ogólnym członków Krakowskiego Towarzystwa Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej Tertium. Odbyło się ono w Krakowie w trakcie konferencji <a href="https://tertium.edu.pl/konferencje-tertium/jezyk-trzeciego-tysiaclecia-ix/">Język trzeciego tysiąclecia IX</a> zorganizowanej w 20. rocznicę powstania Towarzystwa.</p> <p>Nasze czasopismo proponuje autorom i czytelnikom profil, który odzwierciedla dotychczasową tematykę konferencji i publikacji Tertium. Celem statutowym Tertium była zawsze otwartość na różne podejścia teoretyczne i na perspektywy typowe dla poszczególnych neofilologii. Interesują nas badania nad językiem w komunikacji w perspektywie przede wszystkim synchronicznej oraz szeroko pojęte podejście socjokognitywne, w tym językoznawstwo kognitywne, badania pragmalingwistyczne oraz językoznawstwo antropologiczne. </p> <p>Artykuły grupujemy w sześć sekcji tematycznych: językoznawstwo teoretyczne, odmiany i rejestry języka polskiego, przekładoznawstwo, komunikacja międzykulturowa, językoznawstwo antropologiczne i językoznawstwo stosowane. Przyjmujemy artykuły pisane w języku polskim i angielskim (minimalny rozmiar artykułu to 6000 słów czyli ok. 10 stron). W piśmie publikujemy też komunikaty o badaniach naukowych doktorantów oraz recenzje.</p> <p>Zachęcamy do przesyłania artykułów aktywnych członków Towarzystwa Tertium oraz wszystkie osoby zainteresowane wyżej wymienionymi dziedzinami oraz dziedzinami pokrewnymi.</p> <p>Artykuły, wcześniej niepublikowane, można przesyłać po zarejestrowaniu się na powyższej witrynie i zalogowaniu. Wszystkie artykuły podlegają <a href="https://docs.pkp.sfu.ca/learning-ojs/en/authoring#submitting-an-article">podwójnej, poufnej i anonimowej recenzji</a>.</p> <p>Po zaakceptowaniu artykułu do publikacji należy się zarejestrować na niniejszej witrynie i wprowadzić dane osobowe (w tym biogram) i aktualne metadane artykułu. Publikacja w naszym czasopismie jest bezpłatna. W razie wątpliwości prosimy o kontakt pod adresem mailowym: tertium2016@gmail.com.</p> <p>Teksty do kolejnego numeru prosimy przesyłać nie później niż do<strong> 30 kwietnia 2023 r.</strong></p> <p>Propozycje książek do recenzji należy zgłaszać do redaktora działu recenzji (przez nasz ogólny mail kontaktowy).</p> <p>Nasze czasopismo jest obecnie indeksowane w <a href="https://journal.tertium.edu.pl/JaK/indeksowanie">ważnych miedzynarodowych indeksach.</a> Jest również <strong>objęte programem "Wsparcie dla czasopism naukowych" i każdy polski autor otrzymuje za niego <a href="https://punktacja.atmatic.pl/search/journal?search_journal%5Bname%5D=P%C3%B3%C5%82rocznik+J%C4%99zykoznawczy+Tertium&amp;search_journal%5Bissn%5D=&amp;search_journal%5Beissn%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_value_start%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_value_end%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_year_start%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_year_end%5D=">20 punktów</a> (pod warunkiem podania swojej afiliacji i numeru ORCID).</strong></p> <p>Publikacja czasopisma jest także wspierana przez dwie estońskie instytucje: <a href="http://www.folklore.ee/kirjastus/eth/">ELM Scholarly Press</a> oraz <a href="https://www.folklore.ee/CEES/index_eng.php">Centre of Excellence in Estonian Studies</a>. </p> <p><strong><img src="http://journal.tertium.edu.pl/public/site/images/fimagis/logo-ministerstwo-poziom-pl-547938b2b1b94f06bba97a61985f8966.png" alt="" width="300" height="107" /></strong></p> <p><img src="https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/public/site/images/mklag/cees-transparent-short-logo-11-smaller-cf7527ee1ad1b75720dd5c7e9919aafe.png" alt="" width="300" height="118" /></p> pl-PL <p>Licencja Uznanie Autorstwa- Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych (CC BY-NC-ND). Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich publikacji.</p> tlj@journal.tertium.edu.pl (Władysław Chłopicki) tlj@journal.tertium.edu.pl (admin) Sun, 18 Feb 2024 11:09:39 +0100 OJS 3.3.0.15 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Zjawiska necechowania w semiotaktyce znaczników hieratycznych Tablic Mojżeszowych w chrześcijańskim sacrum https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/234 <p><em>Niniejsza praca wpisuje się w obszar badań nad wizualną tekstowością hieratyczną. W projekcie wykorzystuję semiotaktykę jako metodologię wypracowaną na gruncie współczesnej fonologii (w szczególności (mor)fonotaktyki, np. Dressler, Dziubalska-Kołaczyk 2006) do badania istotnych asymetrii jako zjawisk nacechowania działających na hieratycznym znaczniku aktywnym zarówno w wyznaniu judaistycznym, jak i w chrześcijaństwie: Tablice Mojżeszowe. W szczególności skupiam się na semiotaktycznym odzwierciedleniu efektów nacechowania związanych z obecnością analizowanego znacznika w kościołach katolickich. Ustalam implikacyjne ograniczenia współwystępowania i dochodzę do ustalenia kilku pierwszych w nanostrukturze znaku hieratycznego. Podstawą analizy jest dokumentacja cyfrowa przedstawień Tablic Mojżeszowych w kościołach chrześcijańskich, którą zgromadziłem w różnych krajach Europy w latach 2010‒2022.</em></p> <p><em>Dodatkowy materiał ilustracyjny jest dostępny <a href="https://journal.tertium.edu.pl/JaK/libraryFiles/downloadPublic/18">tutaj</a> w formie nagranej prezentacji </em></p> Małgorzata Haładewicz-Grzelak Prawa autorskie (c) 2024 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/234 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100 „Leczenie COVID-19 u pacjenta” a „Nie lekceważmy zagrożenia 'koronką'" https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/241 <p><em>Celem niniejszego artykułu jest wstępne zbadanie oraz porównanie specjalistycznego dyskursu medycznego oraz dyskursu zapośredniczonego komputerowo dotyczących COVID-19 na podstawie polskojęzycznych publikacji naukowych oraz wpisów na forum internetowym. Są to dyskursy tworzone odpowiednio przez profesjonalistów jak i przez laików, którzy opisują konkretne przypadki choroby. Badanie to skupia się na językowej konstrukcji takich elementów jak choroba czy pacjent oraz konsekwencji konkretnych wyborów językowych ukazujących doświadczenie choroby autorstwa różnych osób, w konkretnych kontekstach oraz różnymi kanałami, przeznaczonych dla różnych czytelników. O ile istnieje szereg badań dotyczących nowych jednostek leksykalnych oraz tych, które zyskały nowe znaczenie/nową rzeczywistość do opisu w języku angielskim, wydaje się, iż porównanie dwóch dyskursów dotyczących COVID-19 tworzonych przez profesjonalistów jak i laików w języku polskim nie zostało dotychczas przeprowadzone. Dane w niniejszym badaniu stanowią polskojęzyczne artykuły naukowe dotyczące koronawirusa oraz wpisy na forum internetowym o tej samej tematyce. Zastosowana metodologia to analiza z perspektywy jakościowej, uzupełniona o elementy badania korpusu wspartego komputerowo i odnosi się gramatyki dyskursu o podstawach kognitywnych oraz funkcjonalnych. Zwraca się w niej uwagę na tekstowe wyznaczniki pacjenta i choroby, oraz ich tekstowe uwarunkowania, które mogą się różnić w zależności od kontekstów, w których tworzone są teksty. Jak pokazują wyniki badania, obie grupy tekstów charakteryzują się innymi punktami ciężkości oraz użytymi środkami językowymi (np. słownictwo, frazy czy struktury dyskursywne), które odpowiadają za różny efekt końcowy językowej reprezentacji COVID-19.</em></p> Magdalena Zabielska Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/241 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100 Morfosyntaktyczna analiza przykładów mowy nienawiści zablokowanych przez moderatorów serwisu Wykop.pl https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/245 <p><em>Dynamiczny wzrost treści generowanych przez użytkowników w sieci stanowi poważne wyzwanie w zakresie ochrony użytkowników Internetu przed narażeniem na obraźliwe materiały, takie jak cyberprzemoc i mowa nienawiści, i jednoczesnego ograniczania rozprzestrzeniania nieetycznych zachowań. Jednak projektowanie zautomatyzowanych modeli wykrywania obraźliwych treści pozostaje złożonym zadaniem, szczególnie w językach o ograniczonych publicznie dostępnych danych. W naszych badaniach współpracujemy z serwisem internetowym Wykop.pl w celu uczenia modelu przy użyciu rzeczywistych treści, które podlegały usunięciu w procesie moderacji. W niniejszym artykule skupiamy się na języku polskim i omawiamy pojęcie zbiorów danych i metod anotacji, a następnie przedstawiamy naszą analizę stylometryczną treści z serwisu Wykop.pl w celu zidentyfikowania struktur morfosyntaktycznych, które są powszechnie aplikowane w języku cyberprzemocy i mowie nienawiści. Dzięki naszym badaniom mamy nadzieję na wniesienie wkładu w toczącą się dyskusję na temat obraźliwego języka i mowy nienawiści w badaniach socjolingwistycznych, podkreślając potrzebę analizy treści generowanych przez użytkowników w sieci.</em></p> Inez Okulska, Anna Kołos Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/245 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100 Rola języka w tworzeniu aksjologicznych modeli kultury https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/255 <p><em>Stopień, w jakim systemy wartości różnych kultur na siebie wpływają, jest jednym z najważniejszych zagadnień współczesnej komunikacji międzykulturowej, ponieważ jest ściśle powiązany ze zrozumieniem i akceptacją Innego. Każda z istniejących kultur ma swój własny, stworzony przez siebie model wartości. Fundament tego modelu tworzą najstarsze warstwy języka, jego podstawowy rdzeń. Każda wartość, która wyłoniła się z filozoficzno-religijnej warstwy kultury, jest kodowana za pomocą znaczeń językowych. Kody te stanowią rdzeń wartości kultury. Obecny artykuł dotyczy tego, w jakim stopniu kody wartości jednej kultury wpływają na kody innej kultury. W artykule omawiane są różne kulturowe modele wartości oraz rola języka w tworzeniu ich rdzenia.</em></p> Oksana Leontjeva, Marina Teplenko Prawa autorskie (c) 2024 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/255 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100 Adaptacja do akademickiego języka angielskiego https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/262 <p><em>W ostatnich latach liczba nigeryjskich studentów studiujących w Wielkiej Brytanii znacznie wzrosła. Badania wykazały jednak, że studenci ci stają przed różnymi wyzwaniami związanymi z integracją w nowym środowisku akademickim. Celem tego artykułu było zbadanie wyzwań jakie dla studentów stanowi używanie języków, w szczególności akademicki angielski, na Uniwersytecie w Coventry. Pomimo wcześniejszej edukacji w języku angielskim, studenci mają trudności z akcentem, szybkością i intonacją wykładowców, którzy pochodzą z różnych środowisk. Aby lepiej zrozumieć wyzwania, przed którymi stoją studenci zagraniczni, w szczególności studenci z Nigerii, podczas studiów w Wielkiej Brytanii, przeprowadzono częściowo ustrukturyzowany wywiad z sześcioma studentami Uniwersytetu Coventry. Uczestnicy zostali wybrani z różnych lokalizacji geograficznych w Nigerii i byli studentami studiów licencjackich i magisterskich. W badaniu analizowane są ich początkowe zmagania i proces stopniowego dostosowywanie się do rozumienia wykładów. Wyniki pokazują, że choć wyzwania językowe są znaczne, uczniowie dostosowują się do nowych warunków bez konieczności dodatkowych zajęć językowych ze względu na ciągły kontakt z różnymi zasobami edukacyjnymi i korzystanie z nich.</em></p> Usman Ibrahim, Yusuf Fadairo Prawa autorskie (c) 2024 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/262 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100 Tłumaczenie tekstów naukowych na język angielski jako forma mediacji interkulturowej https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/239 <p><em>Język angielski funkcjonuje obecnie jako lingua franca w świecie naukowym. </em><em>W związku z tym naukowcy z całego świata starają się publikować swoje artykuły w międzynarodowych czasopismach i wielu z nich zleca ich przekład tłumaczom języka angielskiego. Tłumaczenie tekstu naukowego może przysporzyć trudności wynikających z międzykulturowych różnic w stylistyce i strukturze tekstów naukowych. O ile same błędy językowe niezmiernie rzadko stanowią jedyny powód odrzuceniem artykułu, odstępstwa od angloamerykańskich zasad pisania tekstów naukowych dotyczących struktury artykułu, spójności i klarowności narracji, a także głosu autorskiego oraz innych elementów metadyskursu, mogą stać się przyczyną nawet do zakwestionowania przez recenzentów kompetencji autora jako naukowca. Istnieją na przykład znaczne różnice między stylem teutońskim, który ukształtował cechy polskiego piśmiennictwa naukowego, a saksońskim, w którym uformowały się standardy angloamerykańskie. Dlatego między innymi wstęp w artykułach polskich autorów często odbiega od wymagań stawianych przez anglojęzyczne czasopisma międzynarodowe, co może być nawet odebrane jako niekompetencja i zmniejszyć szansę na publikację. Dlatego ważne jest, aby ustalić w jaki sposób tłumacze mają podchodzić do tego typu różnic międzykulturowych w swojej pracy. W oparciu o dotychczasową literaturę, niniejszy artykuł apeluje o głębsze przeanalizowanie roli tłumacza naukowego, nakreślenie zakresu jego obowiązków oraz propozycje strategii radzenia sobie z potencjalnymi problemami.</em></p> Katarzyna Aleksiejuk Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/239 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100 Fonologia i atrycja: Socjolingwistyka (ukraińskiej) psychoakustyki https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/259 <p><em>Celem badawczym tego artykułu jest zbadanie roli czynników socjolingwistycznych w połączeniu z percepcją opartą na fonologii. Wstępna hipoteza głosi, że czynniki socjolingwistyczne, takie jak dwujęzyczność i interferencja L2 (atrycja), mogą odgrywać decydującą rolę w procesie percepcji dźwięku i opiera się na przykładzie przypadków adaptacji zapożyczeń angielsko-czesko/słowackich i angielsko-ukraińskich z udziałem fonemów /ɡ/, /h/, /ɦ/ i /x/: użytkownicy języka czeskiego i słowackiego adaptują [h] jako [ɦ], podczas gdy użytkownicy języka ukraińskiego mają tendencję do adoptowania tego samego fonemu jako [x], pomimo posiadania /ɦ/ w swoim zasobie fonologicznym. Wydaje się, że ta tendencja koreluje z atrycja fonologiczną (interferencja języka rosyjskiego jako L2) i była tematem licznych dyskusji, zwłaszcza od czasu rosyjskiej pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 roku.</em></p> <p><em>Metoda badawcza opiera się na kwestionariuszu z próbkami dźwiękowymi zawierającymi zarówno istniejące, jak i wymyślone nazwy własne i słowa. Połowa testowanych jednostek słownictwa ma zawierać wybrane dźwięki, pozostałe jednostki są reprezentowane przez ustalone, już istniejące nazwy, a jednostki, które nie zawierają wybranych dźwięków, pomagają jedynie ukryć cel eksperymentu. Respondenci proszeni są o odsłuchanie próbek audio i zapisanie jednostek tak, jak je słyszą, używając alfabetu ukraińskiego. Przedstawiono im nieprawdziwy opis i cel eksperymentu, aby wykluczyć ewentualne uprzedzenia</em><em>.</em></p> Yurii Chybras Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/259 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100 Xie, Chaoqun (ed.), Advancing (Im)politeness Studies: Cultural, Digital and Emotional Aspects, Cham: Springer, 2023. https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/267 <p><em>Recenzja książki</em></p> Patricia Díaz-Muñoz Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/267 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100 Xiaodong Dai, and Guo-Ming Chen, Conflict Management and Intercultural Communication: The Art of Intercultural Harmony, New York: Routledge, 2023. https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/269 <p><em>Recenzja książki</em></p> Laia Perales Prawa autorskie (c) 2024 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/269 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100 Jesse Egbert, Douglas Biber, and Bethany Gray, Designing and Evaluating Language Corpora: A Practical Framework for Corpus Representativeness, Cambridge: Cambridge University Press, 2022. https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/268 <p><em>Recenzja książki</em></p> Ana Abigahil Flores Hernández, Pauline Moore Prawa autorskie (c) 2024 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/268 Sun, 18 Feb 2024 00:00:00 +0100