Półrocznik Językoznawczy Tertium https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK <p>lPismo wydawane przez <a href="https://tertium.edu.pl/">Krakowskie Towarzystwo Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej „Tertium".</a></p> <p>Czasopismo <em>Półrocznik Językoznawczy Tertium</em> zostało powołane do życia w dniu 17 marca 2016 roku na zebraniu ogólnym członków Krakowskiego Towarzystwa Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej Tertium. Odbyło się ono w Krakowie w trakcie konferencji <a href="https://tertium.edu.pl/konferencje-tertium/jezyk-trzeciego-tysiaclecia-ix/">Język trzeciego tysiąclecia IX</a> zorganizowanej w 20. rocznicę powstania Towarzystwa.</p> <p>Nasze czasopismo proponuje autorom i czytelnikom profil, który odzwierciedla dotychczasową tematykę konferencji i publikacji Tertium. Celem statutowym Tertium była zawsze otwartość na różne podejścia teoretyczne i na perspektywy typowe dla poszczególnych neofilologii. Interesują nas badania nad językiem w komunikacji w perspektywie przede wszystkim synchronicznej oraz szeroko pojęte podejście socjokognitywne, w tym językoznawstwo kognitywne, badania pragmalingwistyczne oraz językoznawstwo antropologiczne. </p> <p>Artykuły grupujemy w sześć sekcji tematycznych: językoznawstwo teoretyczne, odmiany i rejestry języka polskiego, przekładoznawstwo, komunikacja międzykulturowa, językoznawstwo antropologiczne i językoznawstwo stosowane. Przyjmujemy artykuły pisane w języku polskim i angielskim (minimalny rozmiar artykułu to 6000 słów czyli ok. 10 stron). W piśmie publikujemy też komunikaty o badaniach naukowych doktorantów oraz recenzje.</p> <p>Zachęcamy do przesyłania artykułów aktywnych członków Towarzystwa Tertium oraz wszystkie osoby zainteresowane wyżej wymienionymi dziedzinami oraz dziedzinami pokrewnymi.</p> <p>Artykuły, wcześniej niepublikowane, można przesyłać po zarejestrowaniu się na powyższej witrynie i zalogowaniu. Wszystkie artykuły podlegają <a href="https://docs.pkp.sfu.ca/learning-ojs/en/authoring#submitting-an-article">podwójnej, poufnej i anonimowej recenzji</a>.</p> <p>Po zaakceptowaniu artykułu do publikacji należy się zarejestrować na niniejszej witrynie i wprowadzić dane osobowe (w tym biogram) i aktualne metadane artykułu. Publikacja w naszym czasopismie jest bezpłatna. W razie wątpliwości prosimy o kontakt pod adresem mailowym: tertium2016@gmail.com.</p> <p>Teksty do kolejnego numeru prosimy przesyłać nie później niż do <strong>15 października 2022 r.</strong></p> <p>Propozycje książek do recenzji należy zgłaszać do redaktora działu recenzji (przez nasz ogólny mail kontaktowy).</p> <p>Nasze czasopismo jest obecnie indeksowane w <a href="https://journal.tertium.edu.pl/JaK/indeksowanie">ważnych miedzynarodowych indeksach.</a> Jest również <strong>objęte programem "Wsparcie dla czasopism naukowych" i każdy polski autor otrzymuje za niego <a href="https://punktacja.atmatic.pl/search/journal?search_journal%5Bname%5D=P%C3%B3%C5%82rocznik+J%C4%99zykoznawczy+Tertium&amp;search_journal%5Bissn%5D=&amp;search_journal%5Beissn%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_value_start%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_value_end%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_year_start%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_year_end%5D=">20 punktów</a> (pod warunkiem podania swojej afiliacji i numeru ORCID).</strong></p> <p>Publikacja czasopisma jest także wspierana przez dwie estońskie instytucje: <a href="http://www.folklore.ee/kirjastus/eth/">ELM Scholarly Press</a> oraz <a href="https://www.folklore.ee/CEES/index_eng.php">Centre of Excellence in Estonian Studies</a>. </p> <p><strong><img src="http://journal.tertium.edu.pl/public/site/images/fimagis/logo-ministerstwo-poziom-pl-547938b2b1b94f06bba97a61985f8966.png" alt="" width="300" height="107" /></strong></p> <p><img src="https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/public/site/images/mklag/cees-transparent-short-logo-11-smaller-cf7527ee1ad1b75720dd5c7e9919aafe.png" alt="" width="300" height="118" /></p> pl-PL <p>Licencja Uznanie Autorstwa- Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych (CC BY-NC-ND). Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich publikacji.</p> tlj@journal.tertium.edu.pl (Władysław Chłopicki) admin@tertium.edu.pl (admin) Thu, 27 Oct 2022 20:52:35 +0200 OJS 3.3.0.12 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Drobne słowa wiele znaczą https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/213 <p><em>Niniejsza praca podejmuje próbę przeanalizowania na poziomie stylistycznym oraz kulturowym roli tłumaczenia zdrobnień w literaturze na podstawie wybranych opowiadań ze zbioru „Ostatnie życzenie” A. Sapkowskiego i angielskiego przekładu autorstwa Danusi Stok. W czasie, gdy słowiańska kultura stała się przedmiotem zainteresowania anglojęzycznej publiczności wraz z rosnącą popularnością gry komputerowej i serialu opartych na Sadze o Wiedźminie Andrzeja Sapkowskiego, uwydatniła się bariera językowa i kulturowa, z którą musi się zmierzyć każdy tłumacz, niezależnie od tego, czy język, którego zdrobnienia są częścią, jest dla niego rodzimy. Przetłumaczenie tekstu na język, w którym zdrobnienia nie odgrywają tak znaczącej roli jak w oryginale, wymaga nie tylko dobrej znajomości leksyki, ale również umiejętności wyrażenia każdej z czterech różnych funkcji zdrobnień w odpowiedni sposób. W pracy zebrano wszystkie zdrobnienia i spieszczenia z wybranego opowiadania, a następnie porównano je z odpowiednimi frazami w anglojęzycznym tłumaczeniu, aby dokonać oceny technik zastosowanych przez tłumaczkę oraz zaproponować ewentualne alternatywne rozwiązania. Autorki są przekonane, że dokładne spojrzenie na tłumaczenie zdrobnień pozwoli szerszej publiczności docenić niuanse znaczeniowe, które oddają wyjątkowy charakter dzieła jakże zanurzonego w polskich i słowiańskich tradycjach, które zdrobnieniami są przesiąknięte i czynią z nich tak powszechny jak i literacki użytek.</em></p> Julia Nowak, Agnieszka Mierzejewska, Katarzyna Pelc Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/213 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Iwona Benenowska, Elżbieta Laskowska, Beata Morzyńska-Wrzosek (red.), Aksjologiczne aspekty komunikacji. Materiały z Forum Etyki Słowa, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2019 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/204 <p><em>Recenzja książki</em></p> Kazimierz Sikora Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/204 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Prześwit w przenośnym lesie https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/221 <p><em>Recenzja książki</em></p> Agata Maria Hołobut Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/221 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Aleksander Kiklewicz, Fenomeny komunikacji (normy i dewiacje w zachowaniach językowych), Olsztyn: Centrum Badań Europy Wschodniej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2020 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/224 <p><em>Recenzja książki</em></p> Barbara Lewandowska-Tomaszczyk Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/224 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Zdalna nauka języków https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/227 <p><em>Pandemia COVID-19 zmusiła niezliczone uczelnie i uniwersytety na całym świecie do przejścia na nauczanie zdalne, a wielu nauczycieli językowa prowadziło swoje kursy w zwykły sposób, choć zdalnie. To synchroniczne rozwiązanie było motywowane pilnością sytuacji, ale także powszechnym przekonaniem, że języków nie można efektywnie uczyć się bez jednoczesnej obecności nauczyciela i innych uczniów. Jednak nowe technologie, którymi dysponujemy, w coraz większym stopniu obalają ten mit, sprawiając, że asynchroniczne nauczanie języków jest bardzo wydajne pomimo szeregu wyzwań. Niniejszy artykuł przedstawia dane z Université TÉLUQ, najstarszego na świecie francuskojęzycznego uniwersytetu, gdzie nauczanie prowadzone jest na odległość, od ponad 40 lat oferującego zdalne kursy językowe w środowisku mniejszości, a mianowicie we francuskojęzycznej prowincji, która znajduje się w anglojęzycznej Ameryce Północnej. Przedstawiamy wyzwania stawiane przez nauczanie asynchroniczne w systemie zdalnym oraz różne rozwiązania mające na celu obejście lub przezwyciężenie tych wyzwań.</em></p> Francois Pichette, Nancy Gagné Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/227 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Jakiego modelu języka angielskiego należy dziś uczyć? https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/225 <p><em>Zmiana charakteru języka angielskiego na język globalny oznacza, że ​uczący się tego języka są obecnie bardziej skłonni do przyswajania języka dla celów lingua franca niż do komunikowania się wyłącznie z native speakerami. Dlatego uważa się, że uczenie się języka przy wykorzystaniu native speakerów jako wzorców nie służy uczniom dobrze, ani nie zaspokaja ich potrzeb. Wzorce 1) native speakera, 2) użytkownika „natywizowanego” (upodobnionego do rodzimego) i 3) angielskiego jako lingua franca (ELF), pierwotnie przedstawione przez Kirkpatricka (2006), przeanalizowano ponownie pod kątem ich cech i wad we współczesnym kontekście. Analiza odpowiedzi na pytanie „Jakiego modelu języka angielskiego powinniśmy uczyć?” została przeprowadzona w dwóch grupach dyskusyjnych Reddit (reddit.com), w których uczestniczyli nauczyciele i uczniowie. Odpowiedzi od osób zaangażowanych w proces nauczania języka angielskiego (ELT) zostały skategoryzowane najpierw, a następnie porównane z opiniami akademickimi. Porównanie wykazało, że obie grupy generalnie zgadzały się co do odpowiedniego wzorca i dydaktyki nauczania. Nie zalecono stosowania jednego wzorca; wyróżniały się opinie popierające podejście postmetodyczne, które wykorzystuje istniejące stabilne ramy ELT nauczania standardowego języka angielskiego, który jest skodyfikowany, ma ugruntowane instytucje itp. Jednak wzorzec ten powinien uwzględniać inne odmiany języka angielskiego, a także uznawać komunikację w języku angielskim jako drugim języku (L2 do L2) i wykorzystywać bardziej zindywidualizowaną dydaktykę kontekstową.</em></p> Stephen Branigan Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/225 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Percepcja uniwersalnego czasu Present Perfect przez Polaków uczących się języka angielskiego oraz rodzimych brytyjskich użytkowników języka https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/214 <p><em>Powszechnie uważa się, że język polski nie posiada czasu Present Perfect, co stanowi wyzwanie dla osób uczących Polaków języka angielskiego. Z perspektywy dydaktycznej pojawia się pytanie, co postrzega polski uczący się języka angielskiego, gdy czyta/słyszy zdanie z Present Perfect. Przedstawione tu badania próbują odpowiedzieć na to pytanie, ale koncentrują się na uniwersalnym czasie Present Perfect. Opracowano kwestionariusz, aby zmierzyć percepcję dwóch cech definiujących angielski Universal Present Perfect: jego niekompletności i jego ciągłości. Ankietę wypełnili Polacy uczący się języka angielskiego oraz grupa brytyjskich native speakerów. Hipotezy były następujące: 1. Niekompletność/ciągłość jest postrzegana jako cecha uniwersalnego czasu Present Perfect, 2. uczący się o niższych umiejętnościach postrzegają niekompletność/ciągłość w mniejszym stopniu, a percepcja wzrasta wraz z biegłością, oraz 3. brytyjscy rodzimi użytkownicy języka mają najwyższy poziom percepcji. Wyniki pokazują, że niekompletność/ciągłość uniwersalnego czasu Present Perfect jest postrzegana. Chociaż percepcja spada u uczniów o niższych umiejętnościach, brytyjscy rodzimi użytkownicy języka nie wykazują najwyższego poziomu percepcji. Następnym krokiem będzie opracowanie metody, która skupia się na nauczaniu opartym na percepcji i przeprowadzenie eksperymentu analizującego jej skuteczność.</em></p> Matthew Rosario Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/214 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Metafory pojęciowe opisujące proces psychoterapeutyczny w wypowiedziach użytkowników mediów społecznościowych https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/191 <p><em>Temat zdrowia psychicznego oraz samorozwoju jest niezwykle inspirujący i nośny. Wraz z przemianami światopoglądowymi ludzie w sposób otwarty zaczęli poruszać tematy związane z problemami psychicznymi i dzielić się swoim doświadczeniem oraz coraz chętniej korzystać ze specjalistycznej pomocy. Jedną z jej form jest psychoterapia. W ramach dyskursu kulturowego, medialnego i psychoterapeutycznego powstało już wiele określeń pomocnych w jej rozumieniu, na które warto zwrócić uwagę. Wszystkie one próbują przybliżyć istotę procesu psychoterapeutycznego, który jest zjawiskiem złożonym i trudnym do sprecyzowania. Szczególnie godne uwagi i poddania dokładnej analizie wydają się wypowiedzi o charakterze metaforycznym, które poprzez odwołanie się do bezpośredniego doświadczenia człowieka pomagają przyswoić abstrakcyjne pojęcia. Cennym źródłem danych językowych są zwłaszcza media społecznościowe, które współcześnie stały się przestrzenią intensywnej wymiany informacji. Niniejszy artykuł przedstawia analizę wypowiedzi użytkowników mediów społecznościowych dotyczących procesu psychoterapeutycznego za pomocą teorii metafor pojęciowych. W jej wyniku wyłoniono 27 metafor pojęciowych. Zgromadzone metafory, dzięki bogactwu konceptualizacji, które zawarte jest w prostym przekazie językowym, opartym na cielesnym i życiowym doświadczeniu człowieka, pokazują szerszy wymiar rozumienia skomplikowanego zjawiska, jakim jest psychoterapia. Dzięki temu mogą być skarbnicą wiedzy i inspiracji nie tylko dla badaczy, ale również dla specjalistów zdrowia psychicznego czy osób korzystających z psychoterapii</em><em>.</em></p> Natalia Ptak Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/191 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Pomiędzy gramatykami a tradycjami opisowymi https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/206 <p>Polski leksykon terminów gramatycznych języka japońskiego<em> został opublikowany w roku 2021. Stanowi on próbę systemowego opisu gramatyki japońskiej, nieeksponowanego przez większość dotychczasowych źródeł na temat języka japońskiego. Ze względu na ograniczony rozmiar artykułu, stanowiącego nowy artykuł badawczy, a jednocześnie przedstawiającego metodologię leksykonu, koncepcje przyświecające jego kompilacji przedstawiono na przykładzie zjawiska prominencji tropikalnej (tematycznej) w języku japońskim i jego morfologicznego znaczenia.</em></p> Arkadiusz Jabłoński Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/206 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Zrozumieć „innego” https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/215 <p><em>Istotnym warunkiem dobrej komunikacji osób pochodzących z różnych krajów, regionów i kultur jest znajomość barier, które mogą zniekształcać przekaz, uniemożliwiając jego właściwą interpretację. Celem niniejszego tekstu jest odpowiedź na pytanie, na ile problem z prawidłowym zrozumieniem komunikatu wykracza poza kwestę znajomości języka nadawcy, obejmując inne aspekty komunikowania.. W celu uzyskania odpowiedzi na to pytanie przeanalizowano wyniki badań z różnych dziedzin, a przede wszystkim z zakresu migracji, komunikowania, językoznawstwa, psychologii i antropologii kulturowej. Pozwoliło to na przyjrzenie się przekazom werbalnym, parawerbalnym i niewerbalnym pod kątem różnic kulturowych oraz odmiennych doświadczeń, a następnie identyfikację głównych barier komunikacyjnych na każdym z badanych poziomów. Analiza potwierdziła, że w obszarze komunikowania werbalnego kluczowe znaczenie ma znajomość kulturowego kontekstu, czyli wiedza na temat danej kultury oraz jej symboli. Równie ważne jest unikanie pułapek w obszarze komunikowania pozawerbalnego – dotyczą one sposobu mówienia oraz różnic w zakresie gestów, mimiki, aparycji, innego postrzegania czasu i przestrzeni, a także znajomości norm oraz zwyczajów regulujących międzyludzkie interakcje. Wątki te omówione zostały szczegółowo w kolejnych fragmentach tekstu.</em></p> Emilia Jaroszewska Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/215 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200 Akty przeproszenia w polsko- i rosyjskojęzycznych wiadomościach przesyłanych na kartach pocztowych https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/196 <p class="western" lang="en-US" align="justify"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;"><span lang="pl-PL"><em>Przeprosiny występujące w tekstach zamieszczanych na kartach pocztowych nie były dotąd przedmiotem analiz lingwistycznych, dlatego też celem niniejszego artykułu jest zbadanie oraz porównanie aktów przeproszenia obecnych w treści polsko- i rosyjskojęzycznych wiadomości przesyłanych na pocztówkach. Przeprowadzona analiza objęła lokalizację przeprosin w tekście, ich cechy pragmatyczno- i formalnojęzykowe, akty obudowujące przeproszenia w ramach formuł przepraszających oraz przewinienia będące bodźcami przeprosin. Wyniki badania dowodzą, że między rozpatrywanymi językami występują różnice w zakresie liczby oraz częstości stosowania aktów przeproszenia. Źródeł tych rozbieżności należy upatrywać w różnicach kulturowych – fakt, iż Rosjanie stosują akty przeproszenia rzadziej niż Polacy, prawdopodobnie stanowi rezultat mniejszej autonomii jednostki oraz większego dystansu władzy w kulturze rosyjskiej. Różnice dotyczą także usytuowania aktów przeproszenia w strukturze wiadomości oraz rodzaju przewinień będących bodźcami przeproszeń. Ponadto wykazano, iż w obu językach nadawcami aktów przeproszenia oraz obudowujących je aktów grzecznościowych są głównie kobiety. Analiza prowadzi do wniosku, że rozpatrywane akty cechuje szablonowość, która jest podyktowana konwencją gatunkową charakterystyczną dla wiadomości pocztówkowych.</em></span></span></span></span></p> Daniel Dzienisiewicz Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/196 Thu, 27 Oct 2022 00:00:00 +0200