Półrocznik Językoznawczy Tertium https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK <p>lPismo wydawane przez <a href="https://tertium.edu.pl/">Krakowskie Towarzystwo Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej „Tertium".</a></p> <p>Czasopismo <em>Półrocznik Językoznawczy Tertium</em> zostało powołane do życia w dniu 17 marca 2016 roku na zebraniu ogólnym członków Krakowskiego Towarzystwa Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej Tertium. Odbyło się ono w Krakowie w trakcie konferencji <a href="https://tertium.edu.pl/konferencje-tertium/jezyk-trzeciego-tysiaclecia-ix/">Język trzeciego tysiąclecia IX</a> zorganizowanej w 20. rocznicę powstania Towarzystwa.</p> <p>Nasze czasopismo proponuje autorom i czytelnikom profil, który odzwierciedla dotychczasową tematykę konferencji i publikacji Tertium. Celem statutowym Tertium była zawsze otwartość na różne podejścia teoretyczne i na perspektywy typowe dla poszczególnych neofilologii. Interesują nas badania nad językiem w komunikacji w perspektywie przede wszystkim synchronicznej oraz szeroko pojęte podejście socjokognitywne, w tym językoznawstwo kognitywne, badania pragmalingwistyczne oraz językoznawstwo antropologiczne. </p> <p>Artykuły grupujemy w sześć sekcji tematycznych: językoznawstwo teoretyczne, odmiany i rejestry języka polskiego, przekładoznawstwo, komunikacja międzykulturowa, językoznawstwo antropologiczne i językoznawstwo stosowane. Przyjmujemy artykuły pisane w języku polskim i angielskim (minimalny rozmiar artykułu to 6000 słów czyli ok. 10 stron). W piśmie publikujemy też komunikaty o badaniach naukowych doktorantów oraz recenzje.</p> <p>Zachęcamy do przesyłania artykułów aktywnych członków Towarzystwa Tertium oraz wszystkie osoby zainteresowane wyżej wymienionymi dziedzinami oraz dziedzinami pokrewnymi.</p> <p>Artykuły, wcześniej niepublikowane, można przesyłać po zarejestrowaniu się na powyższej witrynie i zalogowaniu. Wszystkie artykuły podlegają <a href="https://docs.pkp.sfu.ca/learning-ojs/en/authoring#submitting-an-article">podwójnej, poufnej i anonimowej recenzji</a>.</p> <p>Po zaakceptowaniu artykułu do publikacji należy się zarejestrować na niniejszej witrynie i wprowadzić dane osobowe (w tym biogram) i aktualne metadane artykułu. Publikacja w naszym czasopismie jest bezpłatna. W razie wątpliwości prosimy o kontakt pod adresem mailowym: tertium2016@gmail.com.</p> <p>Teksty do kolejnego numeru prosimy przesyłać nie później niż do <strong>15 października 2022 r.</strong></p> <p>Propozycje książek do recenzji należy zgłaszać do redaktora działu recenzji (przez nasz ogólny mail kontaktowy).</p> <p>Nasze czasopismo jest obecnie indeksowane w <a href="https://journal.tertium.edu.pl/JaK/indeksowanie">ważnych miedzynarodowych indeksach.</a> Jest również <strong>objęte programem "Wsparcie dla czasopism naukowych" i każdy polski autor otrzymuje za niego <a href="https://punktacja.atmatic.pl/search/journal?search_journal%5Bname%5D=P%C3%B3%C5%82rocznik+J%C4%99zykoznawczy+Tertium&amp;search_journal%5Bissn%5D=&amp;search_journal%5Beissn%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_value_start%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_value_end%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_year_start%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_year_end%5D=">20 punktów</a> (pod warunkiem podania swojej afiliacji i numeru ORCID).</strong></p> <p>Publikacja czasopisma jest także wspierana przez dwie estońskie instytucje: <a href="http://www.folklore.ee/kirjastus/eth/">ELM Scholarly Press</a> oraz <a href="https://www.folklore.ee/CEES/index_eng.php">Centre of Excellence in Estonian Studies</a>. </p> <p><strong><img src="http://journal.tertium.edu.pl/public/site/images/fimagis/logo-ministerstwo-poziom-pl-547938b2b1b94f06bba97a61985f8966.png" alt="" width="300" height="107" /></strong></p> <p><img src="https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/public/site/images/mklag/cees-transparent-short-logo-11-smaller-cf7527ee1ad1b75720dd5c7e9919aafe.png" alt="" width="300" height="118" /></p> Krakowskie Towarzystwo Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej "Tertium" pl-PL Półrocznik Językoznawczy Tertium 2543-7844 <p>Licencja Uznanie Autorstwa- Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych (CC BY-NC-ND). Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich publikacji.</p> Transfer kodów kulturowych w komunikacji międzykulturowej https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/226 <p><em>Jednym z czynników wpływających na jakość komunikacji międzykulturowej jest poprawna transmisja informacji i składnika semantycznego kodów realizujących model kultury. Wchodząc w kontakt z kodami obcej kultury poprzez język, komunikator mimowolnie popełnia błędy, gdy kody one przekształcane w system kodów własnej kultury. W efekcie dochodzi do niezrozumienia, a często niezrozumienia znaczeń kulturowych, co prowadzi do pewnego konfliktu – ukrytego lub jawnego – w komunikacji międzykulturowej. Wyróżniamy kilka takich błędów, które występują podczas transferu informacji i jej przekształcania - są to błąd percepcji kodu, błąd dekodowania, błąd niedopasowania, błąd połączenia wynikający z błędu przejściowego, błąd replikacji oraz błąd transpozycji z naruszeniem integralności semantycznej. Wszystkie te błędy powstają w indywidualnym systemie poznawczym na skutek niedostatecznej wiedzy i zrozumienia obcej kultury oraz na skutek rozbieżności między systemem kodów jednej kultury a systemem kodów innej..</em></p> Oksana Leontjeva Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 33 57 10.7592/Tertium.2022.7.2.226 Koronajęzyk – analiza terminologii związanej z pandemią koronawirusa w polskich i chorwackich przekazach medialnych https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/223 <p><em>Pandemia wirusa SARS-CoV-2 wywołała szereg zmian w różnych aspektach życia społecznego i gospodarczego: codziennym funkcjonowaniu, pracy, edukacji, komunikacji międzyludzkiej i medialnej. Nie pozostała też bez wpływu na język, w którym pojawiły się nieużywane wcześniej na tak dużą skalę terminy i określenia (pandemia, kwarantanna, zagrożenie epidemiczne, antyszczepionkowiec) oraz szereg tzw. neologizmów pandemicznych, głównie złożeń (koronaparty, koronaferie, antymaseczkowiec, kowidianie, kowidiota). Te zjawiska i przemiany w języku mają, podobnie jak pandemia, globalny charakter. Na potrzeby analizy porównawczej wybrano dwa języki słowiańskie: polski i chorwacki, by wskazać mechanizmy działania, podobieństwa i różnice w tzw. koronajęzyku (koronagovor/ koronarazgovor), jako nowym zjawisku w obrębie komunikacji społecznej. Analizie komparatystycznej poddano terminologię specjalistyczną oraz określenia potoczne związane z tematyką pandemii, obecne w polskich i chorwackich przekazach medialnych w II połowie 2021 r. i na początku 2022 r.</em></p> Edyta Koncewicz-Dziduch Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 58 74 10.7592/Tertium.2022.7.2.223 Kolor jako zjawisko komunikacyjne we współczesnym dyskursie publicznym na przykładzie manifestacji oraz kampanii społecznej https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/212 <p><em>Tematem artykułu są komunikacyjne możliwości i znaczeniotwórczy potencjał koloru w dyskursie publicznym. Zakres analizowanego materiału wyznaczają dwa zdarzenia dyskursywne: Różowy Październik jako przykład kampanii społecznej oraz Czarny Protest jako przykład manifestacji społecznej. Celem badań jest określenie semiotycznej samodzielności barwy w komunikacie, funkcji koloru realizowanych w dyskursie publicznym oraz ocena zmian konotacyjnych barw motywowana współczesnymi aktywnościami społecznymi. W analizie została uwzględniona dodatkowo ocena semantyczna leksemu różowy i czarny. Materiał reprezentuje różnorodny charakter aktywności w domenie publicznej, którą tworzą doniesienia medialne w postaci tekstów multimodalnych w medium sieciowym. Zaprezentowane dane stanowią wybraną reprezentację warstwy werbalnej oraz kluczowych wizualnych desygnatów współwystępujących z kolorem w analizowanych zdarzeniach dyskursywnych. Badania pokazują zmiany w zakresie semantycznym leksemów, nazywających kolory oraz uwidaczniają korelację dyskursu medialnego z dyskursem publicznym. Efektem obserwacji i analizy jest wniosek o kontekstowo uwarunkowanej samodzielności znakowej barwy. W efekcie kolor zostaje określony jako wtórnie samodzielny system komunikacyjny w dyskursie publicznym.</em></p> Teresa Uchman Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 75 97 10.7592/Tertium.2022.7.2.212 Klikać czy czytać? Pragmatyczna funkcja clickbaitów https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/222 <p><em>Internet nie tylko zmienia język i sposób komunikowania się ludzi, ale również daje przestrzeń do powstawania nowych form i gatunków tekstowych. Ich rozwój determinują zwykle czynniki, które do tej pory, w tradycyjnej komunikacji ustnej czy pisemnej, miały (jeśli w ogóle) znaczenie drugo czy trzeciorzędne. W konsekwencji, analiza szeroko rozumianej komunikacji w Internecie, zwłaszcza na poziomie pragmatycznym, wymaga od językoznawcy podejścia interdyscyplinarnego, uwzględniającego wiedzę językową, psychologiczną i technologiczną. Pokazuje to doskonale przykład clikbaitów, czyli odnośników internetowych, których zadaniem jest przyciągnięcie uwagi odbiorcy i nakłonienie go do kliknięcia w hiperłącze. W niniejszym artykule staramy się opisać i wyjaśnić strategie komunikacyjne stosowane w clikbaitach, przyjmując jako punkt wyjścia badania z zakresu UX designu, głównie na temat nowego sposobu czytania na ekranie (tzw. F-shapped pattern) oraz psychologiczną koncepcję luki ciekawości (Loewenstein, 1994). Omawiamy również zjawisko tabloidyzacji mediów internetowych oraz rosnący wpływ clikbaitów na prezentowane w nich treści. </em></p> Anna Nowakowska Głuszak Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 170 183 10.7592/Tertium.2022.7.2.222 Anthony Mollica, Ludolinguistica. Imparare una lingua con giochi di parole, vol. 2. Loreto: Eli-La Spiga Edizioni, 2020 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/230 <p><em>Recenzja książki</em></p> Joanna Ozimska Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 222 226 Dynamika dośrodkowa i odśrodkowa głównych symboli Judaizmu jako hieratycznych znaczników: studium semiotaktyczne https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/219 <p><em>Artykuł skupia się na omówieniu semiotycznej wyrazistości hieratycznych znaczników judaizmu w postaci Menory i Gwiazdy Dawida. Są one z konieczności pozycjonowane wobec ogółu symboliki judaistycznej, jak na przykład semiotycznej obecności Hamsy, która nie jest jednak znacznikiem hieratycznym Analiza opiera się na dwóch (iluzorycznych) przeciwstawnych siłach, które były już również szeroko stosowane do analizy zjawisk językowych: odśrodkowej i dośrodkowej. Ujmując je jako preferencje implikacyjne operujące na badanych obszarach semiosfery, proponuję odpowiednio funkcjonalną i strukturalną kategoryzację badanych znaków. Korpus analityczny do badań został zebrany w różnych krajach Europy i Maroku w latach 2010-2022 i składa się z cyfrowej dokumentacji setek egzemplarzy napotkanych judaików oraz konkatenacji symboli judaizmu w kontekstach pragmatycznych. Dyskusja jest również indeksowana przez kulturową diadę sacrum/profanum. Wyniki wskazują na pewne synchroniczne procesy, którym poddawany jest ten rodzaj znakowości, m.in. proces usilnienia Magen David (kierunek odśrodkowy – dyfuzyjny), z jednoczesną lenicją menory (kierunek dośrodkowy - konfuzyjny, wiążący). Jako próba interpretacji postuluję Gwiazdę Dawida jako pływającą(‘floating’) semiotaktyczną pierwszą.</em></p> Małgorzata Haładewicz-Grzelak Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 98 139 10.7592/Tertium.2022.7.2.219 „Nasze najlepsze pięć w cztery” https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/228 <p><em>Artykuł koncentruje się na tym, jak partia komunistyczna w Bułgarii wykorzystywała hasła polityczne umieszczane w środowisku fizycznym jako środki propagandy partyjnej. Przedstawiono kontekst historyczny w kraju po drugiej wojnie światowej, który doprowadził do ustanowienia reżimu komunistycznego i drastycznych zmian, jakie przyniósł we wszystkich sferach życia. W artykule omawiane są książki dwóch bułgarskich filozofów, napisane przed przemianami demokratycznymi w 1989 roku, które stanowią krytykę nieodłącznych wad ideologii komunistycznej i jej praktyk, dokonaną z wewnątrz, która przeciwstawiała się niezliczonym oficjalnym pochwałom systemu. W tekście dokonuje się rozróżnienia między ideologią marksistowsko-leninowską a ideologiami w demokracjach liberalnych. Omówiono powtarzalność, wszechobecność oraz kluczowe elementy używane w hasłach. Z punktu widzenia struktury hasła są jednozdaniowymi tekstami, których funkcja komunikacyjna jest wyjaśniona w kategoriach aktów mowy. Analizie poddano ich najczęstsze tematy oraz cechy językowe.</em></p> Dafina Genova Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 1 20 10.7592/Tertium.2022.7.2.228 Adam Głaz, Linguistic Worldview(s): Approaches and Applications, New York: Routledge, 2022 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/233 <p><em>Recenzja książki</em></p> James Underhill Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 184 192 10.7592/Tertium.2022.7.2.233 Renata Przybylska, Donata Ochmann (red.), Polskie kulinaria. Aspekty historycznojęzykowe, regionalne i kulturowe, Kraków: Wydawnictwo Libron, 2021 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/232 <p><em>Recenzja książki</em></p> Andrzej Kuropatnicki Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 193 202 10.7592/Tertium.2022.7.2.232 Maria Piotrowska (red.), Perspektywy na przekład, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2021 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/231 <p><em>Niniejszy artykuł jest recenzją monografii pod red. Marii Piotrowskiej pt. Perspektywy na przekład, która ukazała się w 2021 roku nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Książka składa się z dwóch części; po 4 artykułach w cz. 1 ujmujących kwestie przekładu i przekładoznawstwa bardziej całościowo, cz. 2 zawiera siedem rozdziałów, których autorzy pochylają się nad konkretnymi rodzajami przekładu i typami badań przekładoznawczych. Każdy rozdział zaopatruje czytelnika w rzetelną wiedzę i każdy opatrzony jest obszerną bibliografią. Monografia pomyślana jest jako kompendium wiedzy o przekładzie i podręcznik otwierający przyszłą serię podobnych publikacji w języku polskim i angielskim. W mojej ocenie praca ta wykazuje niekwestionowaną przydatność we wszystkich trzech deklarowanych przez współautorów obszarach: teorii, praktyce i dydaktyce przekładu.</em></p> Agnieszka Gicala Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 203 212 10.7592/Tertium.2022.7.2.231 Bożena Kochman-Haładyj, Anglo-American and Polish Proverbs: Linguo-Cultural Perspectives on Traditional Values, Frankfurt am Main: Peter Lang, 2021 https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/237 <p><em>Recenzja książki</em></p> Grzegorz Szpila Prawa autorskie (c) 2023 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 213 221 10.7592/Tertium.2022.7.2.237 Elementy folkloru w fantastyce jako problem tłumaczeniowy na przykładzie „Świata Dysku” Terry'ego Pratchetta https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/207 <p><em>Literatura fantastyczna, choć z zasady egzomimetyczna, wielokrotnie sięga po elementy pochodzące z realnego świata i różnych kultur, a w tekstach znanych autorów daje zauważyć się wykorzystywanie kodu kulturowego do uprawdopodobnienia opisywanych historii, bohaterów oraz świata przedstawionego. Jednym z chętnie wykorzystywanych aspektów kodu kulturowego w fantastyce są elementy folkloru oraz wierzeń obecnych w danej kulturze i utrwalonych w używanym przez wspólnotę języku. Chociaż czynią one tekst bardziej interesujący, referencje do baśniowych postaci czy ludowych czarów mogą stanowić istotną przeszkodę tłumaczeniową, a rozwiązanie takiego problemu będzie wymagało szczególnych strategii translatorskich. Jednym z autorów sprawnie operujących kodem kulturowym w swoich dziełach był Terry Pratchett, co jest szczególnie widoczne w jego cyklu książkowym „Świat Dysku”. Celem niniejszego artykułu jest pokazanie, jak w wybranych pozycjach z serii „Świat Dysku” funkcjonują referencje do folkloru, jaką rolę pełnią oraz prezentacja problemów i strategii obecnych w polskim przekładzie powieści wchodzących w skład cyklu. </em></p> Alicja Janusz Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 157 169 10.7592/Tertium.2022.7.2.207 Zapomniany język https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/220 <p><em>Praca niniejsza ma przede wszystkim charakter syntetyczny i filozoficzny. Jej zadaniem jest zogniskowanie rozproszonego w wielu dyscyplinach humanistycznych stanowiska, wybrzmiałego szczególnie w pierwszej i drugiej połowie XX wieku, dotyczącego rewaloryzacji mitu i symbolu, na jego znaczeniu dla trwającego kryzysu kultury Zachodniej w kwestii samorozumienia człowieka. Syntezą zostają objęte badania poczynione przez filozofię symbolu Paula Ricoeura, filozofię form symbolicznych Ernsta Cassirera, religioznawstwo Mircei Eliadego oraz psychoanalizę i filozofię kultury Ericha Fromma (a częściowo też Carla G. Junga). Z uwagi na poruszane kwestie filozoficzne, wymagające wysiłku ponawianych kolejnych odczytań i reinterpretacji (o czym świadczą najnowsze wydania i przekłady wspomnianych tu dzieł, pochodzących nawet z 2020 r.), a także na długotrwały i – co do tendencji – niezmienny kryzys kultury Zachodniej, ograniczam się zasadniczo do tekstów źródłowych, gdzieniegdzie sięgając tylko do literatury XXI w. i opracowań. W pracy tej podejmuję „zapomniany język”, będący językiem symbolicznym, który wyraża istotne i – wg autora – współcześnie mało rozumiane aspekty egzystencji ludzkiej, związane z samopoznaniem i samoświadomością. Zostaje tu objaśnione pojęcie „symbolu uniwersalnego” Fromma i Ricoeura, obecnego i poświadczonego przez religioznawstwo już na pierwotnych etapach kultury. W związku z tym zostaje podjęte pytanie: czy taki znak jest strukturą semantyczną zdolną do wyrażania doświadczeń współczesnego człowieka? Zostaje udzielona pozytywna odpowiedź, </em><em>bowiem u podłoża zachowań i myślenia współczesnego człowieka leżą podstawowe treści emocjonalne i złożone znaczenia egzystencjalne, które – przez wzgląd na ich inherentną ambiwalencję, a także szczególne momenty rozwoju osobowego jednostki – wymagają szczególnych form ekspresji o charakterze metaforycznym i symbolotwórczym. Dokonuję także krytyki interpretacji „mitu”, odłączonego od oryginalnego kontekstu symboliczno-religijnego i jego instrumentalnego wykorzystywania, będącego groźnym zjawiskiem społecznym, zagrażającym współczesnej kulturze.</em></p> Jan Kalinowski Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 140 156 10.7592/Tertium.2022.7.2.220 Rola profesjolektu pielęgniarskiego w komunikacji zawodowej https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/JaK/article/view/229 <p><em>Przedmiotem artykułu jest ukazanie różnych funkcji profesjolektu pielęgniarskiego. Materiał będący podstawą badań pozyskałam z ankiet i licznych rozmów, które pozwoliły zbadać świadomość językową pielęgniarek i pielęgniarzy pracujących w wybranych szpitalach w województwie mazowieckim (Warszawie, Mińsku Mazowieckim, Wołominie, Siedlcach, Płocku). Analiza formalna profesjolektu wykazała, że polska leksyka zawodowa pielęgniarek i pielęgniarzy powstaje na drodze dwóch typów derywacji: semantycznej (metafora i metonimia), np. świnia ‘przenośne urządzenie do dezynfekcji pomieszczeń metodą zamgławiania’, motylek ‘rodzaj kaniuli dożylnej’, i morfologicznej (derywacja afiksalna, derywacja wsteczna), np. wanko ‘wankomycyna’, zarurować pacjenta ‘zaintubować pacjenta’.</em></p> <p><em>Na podstawie profesjolektalnego zasobu leksykalnego można wywnioskować, że dla badanej grupy zawodowej najistotniejsze są czynności stricte związane z przebiegiem leczenia chorób pacjentów oraz sama specyfika poszczególnych oddziałów szpitalnych, wyposażonych w charakterystyczny sprzęt medyczny (np. pralka ‘urządzenie do wykonywania dializy’, list przewozowy ‘zlecenie na dodatkowe badania’, bocian ‘nożyczki do szwów’, odkurzacz ‘próżnociąg położniczy’).</em></p> <p><em>Profesjolektyzmy pozwalają na skuteczną i ekonomiczną komunikację. Pielęgniarki i pielęgniarze korzystają z nich po to, aby oszczędzać czas na porozumiewanie się z kolegami w pracy, np. hepa ‘heparyna’, tromba ‘trombafereza’, SN (Single-Needle) ‘dializa w trybie jednoigłowym’. Słownictwo zawodowe rozpatrywanej grupy pełni także funkcję ekspresywną, co jest szczególnie istotne w zawodach medycznych obciążonych kontaktem ze śmiercią, w sytuacjach zagrożenia życia (np. leżak ‘pacjent leżący’, idzie na części ‘zmarły poddany procedurom transplantacyjnym’, spadochroniarz ‘chory przyjęty w trybie pilnym’). Słownictwo środowiskowe używane jest najczęściej podczas rozmów nieformalnych oraz w trakcie czynności zawodowych.</em></p> Alicja Dzięcioł Prawa autorskie (c) 2022 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-06 2023-02-06 7 2 21 32 10.7592/Tertium.2022.7.2.229